MARIJA U L-UNJONI CIVILI

Nhar it-tnejn 14 ta’ April Marija ta’Xkieli kienet il-Belt, u fil-pjazza ta’ quddiem il-palazz inqabdet f’folla gmielha ta’nies, u sejra lura r-rahal tiltaqa ma’ Zolla li wkoll qabdet tal-linja.

 

‘Dan x’kien hawn il-Belt illum Zoll? Ghidt li ser niehu kafe’ bil-kwiet u inqbadt f’dawn in-nies kollha?’

‘Mela ma tafx li llum inkitbet l-istorja, Marija? Illum ghaddiet il-ligi tal-Unjoni Civili.’

‘Eh, ghalhekk dan l-ghageb kollu? Jien ma nafx x’hemm civili, ghax l-affarijiet li rajt gibt ghajnejja wara widnejja. Kont qisni qeghda l-karnival tan-Nadur.’

‘Ghaliex titkellem hekk Marija? Dawn nies ukoll.’

‘Mela jien ghidt li m’humiex? Tibdiex tpoggili kliem f’halqi Zoll. Jien ghalija jista kullhadd jaghmel li jrid. Affari tieghu u ta’ razztu. Basta ma jdejjaqx lil haddiehor. U jien illejla dhalt il-Belt biex niehu kafe’ u ghax dawn hassewhom civili, lili hassruli l-festi.’

‘Xi kulltant ma nifhmekx Marija, tafx.’

‘M’hemmx x’tifhem Zoll. Jien u Kola ninnamraw, int u zewgek tinnamraw, u hadd ma jaf b’xejn. Dan, ghaliex ghax jinnamraw huma, iridu jaghrfu lil kullhadd? Jistghu jaghmlu lis-sema ta’ angla jridu. Il-qattus ukoll jilaq ghajnu. Imma lili hallini niehu kafe’bil-kwiet.’

‘Mari’ ha nfhemek ftit. Jien u int izzewwigna. Dawn irridu jizzewgu wkoll.’

‘U hallina, Zoll, x’kull wahda. Jizzewwgu? U kif ser ihaddmu l-kuciniera?’

‘Ihaddmuha Mari’. Ihaddmuha.’

‘U iva, imma l-borma tiggemmed iva, imma l-brodu ma jsirx.’

‘Hekk hu Marija. Issa bis-sahha ta’din il-ligi jistghu jiehdu l-brodu minn ghand haddiehor.’

‘X’kull wahda wkoll. Jien tieghi joghgobni ghax jien naf x ‘inkun tfajt fil-borma. Inkitbet l-istorja ghax iggemmdet il-kuciniera u tiehu l-brodu ta’haddiehor. Ahjar Alla jaghtini s-sabar.’

‘Imma Joseph hekk qalilna, li qed tinkiteb l-istorja.’

‘Jien taf x’nghid Zoll, li jekk bniedem ikun qasir, mhux ser jitwal ghax ser tibda ssejjahlu twil.’

‘Isma wara kollox, jien ma nifhimx. Jien immur taht it-tinda, nara lill-ohrajn icapcpu, u incapcap jien ukoll.’

‘Mhux hekk. Inkella kif nimxu l-quddiem? U dak xi gralkom taht it-tinda, Zoll ghamiekom id-dawl? Jien nahseb li kien hemm wisq bozoz tal-mija, dak l-gherf kollu f’post wiehed.’

‘Fejn ix-xjafek naf. Ghandi xorti li kont qed inpacpac ma ta’ warajja ghax lili ma tantx lahaqni.’

‘Ghandek tghid jasal biex jaghmikom u xorta wahda d-dawl ma tarawhx. Jien ser nizel hawn. Sahha Zoll.’

MARIA GHAND L-ISPIZJAR

Mhux is-soltu li Maria tmur ghand l-ispizjar. Meta tidhol f’hanut Maria dejjem tkun trid tixtri xi haga, u minn ghand l-ispizjar mhux hafna huma l-affarijiet sbieh li tista tixtri. Din id-darba izda hasset li ahjar tmur hi.

‘X’nista naqdik Maria,’ staqsiha l-ispizjar. ‘Mhux is-soltu li narawk hawn.’

‘Ta veru, spiz, imma l-ahhar li gie Kola ghandek, jew hawwad kollox hu jew hawwadtu int.’

‘X’inti tghid Maria! L-ahhar li gie Kola tieghek kien biex jixtri xi vitamini ghall-familja jekk niftakar sew.’

‘Hekk hu, spiz. U int ghidtlu biex niehdu seba kuljum.’

‘Le, Maria. Jien ghidtlu biex tiehdu wahda kull seba tijiem.’

‘Qed tara ghaliex gejt jien. Seba kuljum waslet ir-risposta.’

‘Allura issa kif intom?’

‘Kif tridna nkunu. Qisna cilindri tal-gass iridu jisplodu. Jien, hiereg id-duhhan minn widnejja u Kola qed jahseb li ghadu t’ghoxrin sena. Mhux qed ihallini norqod bil-lejl. Hemm, hallejtu jigri wara l-qattusa fuq il-bejt.’

‘U x’esagerazzjoni Maria. Veru li dawk vitamini tajbin hafna, imma ma jahdmux kif qed tghid int.’

‘Kif jahdmu jien ma nafx, imma xi haga fihom zgur. Ara aqdi lil dan it-tifel inglis ghax dan ommu tkun qed tistennieh. How brave. Veru bravu you are boy, not like my cindrin. X’qed jixtri dak spiz?’

‘Maria, mela jien noqghod nghid x’jixtri dak u x’jixtri l-iehor. U int x’inhu affari tieghek? Int l-aqwa li tkun taf x’tiehu int u x’jiehu Kola.’

‘Dak jiehu, daqs kemm jiehu affarijiet – aspirina, madeforme, dinitrol. X’ma jihux ghidli.’

‘Tista tghidli x’ghandek bzonn Mari, ghax hawn min ghandu x’jaghmel.’

‘Bil-mod. Mur ara x’ghandek x’taghmel. U isma wara kollox jien ghall-bzonn gejt hawn ghax kieku m’ghandix ghalfejn nersaq.’

‘u sadanitant ghadek m’ghidtlix xi trid.’

‘fejn ix-xjafek naf ghal xiex gejt. Nessejtni, int, bid-diskors zejjed tieghek. Eh, iva. Kola baqalu xi ftit pirmli zejda milli jgib mill-isptar, int issib x’taghmel bihom ghax jahassra dnub jarmihom? Jien ma rridx flus ghalihom, imbaghad ara x’taghtini taghhom int.’

‘Jahassra, imbasta ggibu ghax b’xejn mill-isptar, imbaghad thalluhom hemm. U issa jien Mari, xi tridni naghmel bihom! Mela jien ser nohrog pilloli li Alla wahdu jaf fejn zammejthom?’

‘Kont ser nghidlek fejn zammejthom. Fejn tridni nzommhom. Zgur fuq ic-centru tal-kamra tal-pranzu, tarax! Taht il-mitrah taz-zija Karmni. M’hemmx post ahjar. Il-kamra zzom il-frisk u l-mitrah hadd ma jmissu. Minn mindu giet nieqsa iz-zija Karmni, hadd hlief jien ma dahal fil-kamra. Hemm ftit riha ta gheluq, imma l-gheluq qatt ma qatel lil hadd.’

‘Hallina. Maria, tridx thallina. Mur, mur u tinsiex terga ggib skoss iehor pilloli mill-isptar. Ta’ b’xejn qatt ma fih telf.’

‘Jien biznis ingieblek, spiz. Ghandek tghid mhux il-ministri w n-nisa taghhom biss jitkabbru kif jiehdu li jridu. Int ukoll spiz, insejt kemm tkarrabt lin-nies ghall-bidu li gejt ir-rahal. Arani tlaqt.’

MARIA U L –KAPPILLAN

Maria midhla tal-knisja mhux hazin. Mhix mara li tiekol l-ghatba taghha u lanqas tippretendi li tifhem x’inhi spiritwalita, imma fejn ikun hem htiega ta xi ghajnuna, hemm issibha. Ma taghmilx ix-xoghol li jkun hemm hi, imma tiehu hsieb li jkun hemm min jaghmlu. Ghodwa wahda, hekk kif ikun hiereg mill-ufficju tieghu, il-kappillan jigi wicc imb wicc ma Maria.

‘Kieku kont biljett tal-lotterija Maria, kieku zgur kont nirbah, ghax proprju lilek irrid.’

‘Hallik mill-lotteriji sur Kappillan ghax sibtni mument hazin.’

‘Ghaliex xi gralek Maria? Veru, xejn ma tidher bhas-soltu.’

‘Jien, meta jaghmel dan ir-rih kiesah xejn ma nkun f’tieghi. Ghal xejn nilbislu. Illum zewg qliezet ilbist minn taht, u xorta wahda qisni ghandi friza tahti.’

‘Tiskantani Maria, kemm kont naghmlek demmek shun.’

‘Uwa demmi shun. Kuxxtejja mhumiex. Madankollu sur Kappillan int x’ghandek bzonn ghax, nghiduha kif inhi int ftit jimpurtak minn kuxxtejja.’

‘U mhux ma jimpurtaniex, imma mhux fuq hekk xtaqt inkellmek.’

‘Isma, sur Kappillan issa toqghodx tghid lil kullhadd li jien nilbes zewg qliezet ta taht, ghax mur ara x’ jahsbu. Ajma immissu jisma Kola tieghi li l-kappillan jaf li nilbes zewg qliezet ta taht, u li jkolli kuxxtejja kishin.’

‘Mhux ahjar naqilbu d-diskors Maria ghax jaf igibna fl-inkwiet.’

‘Ukoll! Mela l-ewwel tghidli li tridni, imbaghad li jimpurtak minn kuxxtejja, u issa li ser ingibek fl-inkwiet. Tridx tghidli fiex nista naqdik sur Kappillan.’

‘Maria, xtaqtek taghmilli ftit figolli ghall-Ghid biex naghmlu ftit fund raising ghall-knisja.’

‘U ghal daqshekk, sur Kappillan. Issa nqabbadlek lil Zolla. Dik imdawwra bil-figolli u zgur li ma tghidx le. Ghall-fun racing ma naqdikx ghax ili ma nittrenja.’

‘U ajma Maria kollok cajt int. Ser taqdini jew le?’

‘Ergajna koppi. L-ewwel ridt tkun taf kemm nilbes qliezet, issa tridni naqdik. Min jisimek, sur Kappillan min jaf x’jahseb. Imma ghall-figolli, dak halli f’idejja. Tiehux hsieb. Hawn, ara gejja Zolla. Il-veru xortik m’ghajnek sur Kappillan. Zoll, Zoll ejja ftit hawn ghax il-kappillan iridek tahdimlu l-figolla.’

‘Biex int gejja ghodu ghodu Mari? Ara hallini bi kwieti ghax m’ghandiex aptitek dalghodu. Bongu sur Kappillan.’

‘Ara din. Mela veru kullhadd qam b’imnihru mdawwar illum. Tridx tmorru tixxejjru lkoll ghax jien la ghandi bzonn figolli u lanqas bzonn taghkom. Hawn ara sur Kappillan, qdejtek. Issa fehma int lil Zolla x’ghanda taghmel ezatt. Jien ser nidhol ftit il-knisja u nghid talba zghira ghal bzonnijiet taghkom.’

‘Grazzi, grazzi hafna, Maria. Il-bambin ikun jafhulek. Ma nafx x’konna naghmlu minghajr l-ghajnuna tieghek.’

‘Sahha sur Kappillan. U kif ghidtlek, dak li tkellimna aktar qabel ta bejni u bejnek.

Zoll, int mhux affair tieghek.’   

 

 

KONT ILI MA NILTAQA MA MARIJA TA XKIELI

Kont ili ma mmur fl-inhawi tal-wied. Xi drabi triq tghaddi minna mitt darba kulljum, u gie li ddum ma tghaddi ghomor. Ghalkemm ghadni midhla sew tat-toroq tar-rahal, m’ghadniex inhuf bhal ma kont qabel.U triqti tbiddlet xi ftit. Imma jumejn ilu ma nafx x’fettilli,saqajja haduni ‘l hemm.U dlonk ma wicci lil min insib? Hekk hu. Lil Marija. Marija ta Xkieli.

‘X’minnek Marija kemm ili ma narak>’

‘Ara t-tabib.Li kont lotterija l-ewwel premju kont niehu.’

‘Jaqaw Mari, kont qed itaqtaq fuq in-nies bhas-soltu?’

‘U ma tarax tabib. Imma fuqek konna qeghdin nitkellmu, jien u Guza. Ghax dik ukoll kella tmur l-isptar ghax ma sabitekx.’

‘X’taghmel Marija. Thobb haga u toboghod ohra. Imma int gralek xi haga kemm ilek ma tidher?’

‘Ili ntabbab gimghat shah. Jahassra, int kont taghtini erba pirmli u malajr tolqotni. Ma nafx x’dahalli. Daqsxejn ta rih u tefaghni sens lura. Kont qed inbahbah u x’naf jien, u dlonk qalli hawn irridek. Ghamilt gimghatejn is-soghla ma telqitniex. Sirt nitwerwer minn daqsxejn ilma. Lanqas ninhasel ma jien qeghda ghax nibza li niftah il-pori u niehu xi rih iehor.’

‘U tghidx hmerijiet, Marija. Ir-ragel x’minnu?’

‘Dak hadli rasi. Ma kienitx kacca li nehhejtulu. Jahassra qabel kont nehles minnu xi ftit. Issa hlief idur ma saqajja u jgerger ma jaghmilx. Nixxifli mohhi. Inkun nixtieq naghmel toqba f’widnejja biexx id-diskors minn widna jidhol u mill-ohra johrog.’

‘L-istess ghadek Marija. Ara ghandek ragel anglu. Xi trid tghid fih. Daqs kemm igiblek rispett.’

Ghal min ma jafx, Marija wahda mill-karattri helwin tar-rahal. Qalbha taghtihielek, biss mohhok tohodulek ukoll bil-mod kif tirraguna. Kelma tkissirha u verament trid tkun attent biex xi kulltant isegwi li tkun qed tghid.

‘Tabib, hudli hsieb dik it-tifla. Hi u zewgha mieghi ghadhom. M’hemmx li jhenn ghalihom tal-Housing. Xbajt tiela w niezla l-Pluviera.Possibbli m’ghandkomx xi post ghaliha?’

‘Marija, il-Baviera ghalxejn qeghda tmur ghax hemm min hu qabilha, u kieku l-Housing joqghod izomm il-postijiet bla ma jaghtihom ma jkunx qed jaqdi dmiru. Dik it-tifla jmissa ghada l-iskola.’

‘Jekk ghandiex tabib. Mhux bizzejjed ghamlet sas-sittax il sena isahhan il-bank. Mur ara x’hadet it-tifla t’ohti Karmni, dak il-ho’work kollu biex imbaghad trid tqatta msarinha taghmel l-ezamijiet. U tghidx li tkun wehedha. Trid itellaq ma xi mitejn ohra. Le, kemm hasbitha ahjar binti. Vera li sthajt xi ftit meta kella tizzzewweg. Biss,tabib kullmin jgholli idu kullhadd ghandu xijxomm. Imma hallina minn dan issa. Hudli hsiebha tabib inhalli f’idejk.’

‘Tabilhaqq Marija, dik il-bozza li kont kellimtni fuqha, sa fejn naf jien kienu bidluha, stajt ghidtli. Mhux meta kont fid-dlam biss kellimtni.’

‘Iva tabib grazzi, imma hareg minn rasi. Hares, ara daqsxejn jigux jirrangaw dik il-bankina ta quddiemi. Ittieklet ghal kollox. Dalwaqt iwegga xi hadd. Jumejn ilu, Lela ta Zonqri ghal ftit ma hallietx sninha ma l-ghatba tal-bieb biz-zelqa li zelqet. Mur araha tabib lil Lela.Imnellha kif inhi, ahseb u ara b’wicca ccattjat. Madankollu jaf swietilha ta gid.

‘U isa Marija mhux sew titkellem hekk fuq in-nies. U ghall-bankina ghandhom jiehdu hsiebha tal-Kunsill il-gimgha d-diehla.’

‘Eh prosit. Dawk tal-Kunsill m’hawnx bhalhom. Jahdmu tafx. U kemm qishom jiftehmu. Bil-pika min jahdem l-aktar ghar-rahal. Kienet ideja tajba din tal-kunsilli, ghax dak li ma jaghmilx wiehed jista jwahhal fl-iehor.’

‘Marija, min jaf kieku tibda taghmel xi hga int. Mhux kollox trid li jaghmlulek.’

‘Ha nghidlek tabib. Mhux ghax ma ninqalax tafx. Jien ommi dejjem tghid kemm kont negligenti. Ma sirtx professor ghax ma mortx l-universita’. Ghax kieku… dak biss kien jonqosni. Imbaghad fi zmieni, mhux bhal ma hu illum. Illum thallashom biex jitghallmu.Meta kont immur l-iskola jien, kont inhallas biex ma nitghallimx, ghax ma nghoddx kemm tajt cicri lil ta hdejja biex thallini nikkopja xi ftit.’

‘Mela vera d-daqsxejn ta l-universita kien jonqsok, Mari’. Mur. Mur hu hsieb lil zewgek ghax dalwaqt jigi lura.’

‘Sew qed tghid. Lanqas borma ghad m’ghamilt. U dak la jigi jikol ikun irid. Xejn ma sibt xorti mieghu, tabib. Hlief ikel ma jarax. Kif jigi jhammigli kul m’hemm b’dik il-boiler suit imgiddma, u ara tkellmu qabel ma taghtih jiekol. Il-platt that halqu naghtih, biss il-borom hu jrid jahsilhom wara. Sahha tabib. Hadt gost li ergajt rajtek. Inhalli f’idejk ghat-tifla. Imbaghad halli f’idejja, nahseb fik.’

‘Sahha Marija. U ghoqod attenta ghal dik il-bankina li ma jmurx dak li ma garax lil Lela jigri lilek.’

ID_DIBATTITU

Bhal ma mdorrija jaghmlu kull nhar ta gimgha, Maria u Zolla jiltaqghu biex flimkien jaraw Xarabank. Issa wkoll meta jkun sugget li t-tnejn jaqblu fuqu ma kienux ihalluha wahda lil l-ohra, ahseb u ara din il-filghaxija meta kellu jkun hemm id-dibattitu politiku bejn iz-zewg kapijiet tal-partiti.

‘Issa Zoll, halli lil min jisma tafx, u mhux tibda tlablab meta jkunu qed jitkellmu.’

‘Ara min qed jitkellem. Int issoltu lsienek ma jieqafx ighid.’

‘Bizzejjed ser jibdew. Ara Simon x’inhu gustuz. U kemm hu pulit, hux Zoll?’

‘Tarax. Qisu tifel ta l-iskola. Taghna pulit ghax imur il-gym kuljum.’

‘Kieku jmur il-gym kuljum kif dejjem ighid kieku heles minnha dik iz-zaqq.’

‘Smajtu Maria? Kemm hu umli. Perfetti m’ahniex, qal’

‘Mhux bhal meta smajnieh qabel l-elezzjoni, ghax kont tisimghu kont tahseb li kollox fuq ir-rubini kien ser jaghmel. Perfetti m’ahniex hej – bhal ma ighidli Kola meta nkun qed nahsel l-art u jghaffiggli. L-ewwel ighaffeg imbaghad jaghmilha tal-haruf. ’

‘Isimghu, isimghu. Ghad baqa hafna xoghol xi jsir.’

‘Imissu le! S’issa mhux paroli biss kellna? Allahares ma baqax xoghol xi jsir.

X’qal? Li ta qablu li dak li weghdu ma ghamluhx? Mela min dahhalna fl-Ewropa? U l-kunsilli? U x-xoghol li kien hawn? Ghax jekk nibda ma nispiccax. Vera jrid ikollok wicc biex tghid li ta qablu ma ghamlu xejn. Ara daqsxejn – ukoll jekk ihares lejn il-berga ta Kastilja hu u diehel filghodu jara x’ghamlu ta qablu.’

‘Iva bizzejjed Mari’ha nisimghu x’qed ighidu.’

‘U mhux veru? Stajna ghamilna ahjar! Cis tarax hej, imma int kien mohhok f’xawwattek l-ewwel.’

‘Iva Mari’ halli lil min jisma, u tafx, dak mhux qed jisimek billi tghidlu. Isma, isma. It-tunker f’Marsaxlokk ser jaghmlu fil-bahar biex imbaghad ikun jista jnehhieh bla ma jkollu joghod ihottu kieku sar fl-art. Kemm jara fil-boghod! Kemm hu bravu.’

‘Le, Zoll it-tunker ser jaghmlu fil-bahar ghax, bhal ma qalulu taghna qabel l-elezzjoni fuq l-art ma setax jaghmel dak it-toqol ghax hemm l-art taflija. Issa gie fi kliemhom u qed jilghab bid-diskors. X’qal issa? Li il-hsieb tal-passaporti gie wara l-elezzjoni? Din lanqas int ma tiblaghha, Zoll.’

‘Ser jitkellem taghkom, Mari’ – u dan mhux tas-soltu jghid, li mhux sewwa hekk u mhux sewwa hekk. Isimghu. Mhux sewwa li tpoggew il-laburisti kullimkien.’

‘Le Zoll, mhux hekk qed ighid. Qed ighid li mhux sewwa tpoggi wiehed li mhux kapaci ghax huwa laburist. Taf x’naf Zoll. li jien u int qeghdin hawn nitlewmu u sadanitant dawn kollha, mill-kbir saz-zghir ga ilhom sena, xahar wara l-iehor jircevu c-cekk id-dar.’

‘u ahna ilna sentejn nisimghu li ser jorhsu l-kontijiet tad-dawl u l-ilma u s’issa ghadna ma rajna xejn.’

‘u dawn li tant tghajjru li l-ministri l-ohra kienu hadu zieda fis-salarju, issa huma mhux zieda hadu ,imma salarju fuq salarju. Ara ha nitlaq ‘l hemm ghax ma niflahx nara aktar kuntrarju.’     

MARIJA MUGUGHA

Kienet wahda minn dawk il-granet fejn ix-xoghol ma kienx nieqes. Kelli nies jistennew sal-bieb ta barra. Hekk kif hrigt mill-karozza biex nibda l-gurnata, nara lil Marija ta Xkieli gejja tigri minn ftit boghod. Minnufih bdiet tpacpac mieghi, u mieghi baqet diehla helu helu gewwa l-klinika, u qabzet lil kulhadd.

‘Poggu, poggu. Dalwaqt maghkom it-tabib, tafux. Kemm, kemm ighidli kelma. Ara Kitty x’kumbinazzjoni, taf kemm ila biex tiltaqa mieghek Salvina! Pacpcu,pacpcu.’

Ma kien veru xejn li jien kelli xi haga xi nghid lil Marija, imma dan kien il-mod kif hi kienet isserrah ras dak li jkun biex taghmel fattiha.

‘Xi gralek Marija?’ staqsejta biex forsi nfittex nehles.

‘U xi tridu jigrili tabib! Ghandi ugigh, ma halliniex norqod.’

‘Fejn qed jugaghk, Marija?’

‘Gismi kollu tabib.’

‘U, x’kull wahda din, Marija. Ma jistax ikun gismek kollu. Int m’intiex injoranta. Trid, ta lanqas tghidli minn fejn beda l-ugigh.’

‘Anjoranta? Jien? Jien l-iskola ghamiltha kollha, sa ma ghalaqt sittax. U kif dejjem nghid, ma lhatx professur ghax ma mortx l-universita.’

‘Hallik mid-diskors Marija, ghax hemm in-nies jistennew.’

‘Irridek taghtini xi haga ghal dan l-ugigh tabib, u xi haga tajba.’

‘Xi haga tajba, mela hawn xi medicina tajba! Trid xi haga qawwija Marija, hux?’

‘Xi haga qawwija ghandi lil ziti Dilor, kieku. Xi haga tajba, bhal ma tajt lil Zolla ghal ilsiena. Ma waqfietx itaqtaq mill- ahhar li giet ghandek.’

‘Ha nghidlek x’naghmlu, Maria. Tridx naghmlu ftit testijiet?’

‘Iva tabib. Ghamilli ghall kollox.’

‘U x’kull wahda, int Marija. Ghal kollox kif jista jkun! Ghal li hemm bzonn, imbaghad wara naraw.’

‘Wara naraw! U jkolli nerga nigi? Mela jien ghandi l-wicc nerga naqbez dawk in-nies kollha!’

‘Marija, serrah mohhok li wicc, iva, ghandek, imma tista terga tigi u ma taqbez lil hadd. Taghmel bhal ma jaghmlu n-nies u toqghod wara min imissek.’

‘u, hekk bqajna tabib, u x-xoghol id-dar min jaghmlu? Ma tafx li jien, id-dar, kollox fuqi jdur. Il-hin jien irrid inqiesu. U tabib min jaqta bla ma jqis, minn pezza ma johrogx qmis.’

‘Iva, iva Marija sewwa qed tghid. U sewwa wkoll qed ighidu n-nies hemm barra. Qed tismaghhom xi jgorru?’

 u l-mniefah tabib, igorru ghax mara mugugha qed tittallab ftit ghajnuna! Stenna daqsxejn ha nkellimhom ftit jien…’

‘Le, le Marija tkellimhom xejn, ghax jaf ikun hemm xi hadd mugugh bhalek u kelma ggib lil ohra. Inti ejja nkomplu, fittex ehles, u toqghodx tintilef f’diskors fieragh.’

 Ghandek ragun, tabib, ghax meta l-kliem jitwal isir serp. Kif sar ta Zolla. Magharqa li hi kieku tohrog kelma helwa minn fommha. Aktar int tabib gejt taghtiha dik il-medicina. Kien ikun ahjar ghar-rahal kieku ma tajta xejn.’

‘Imma qed tara kif int, int Marija ser terga tintilef fid-diskors.’

‘U mhux int tabib qed tinkwieta ghax qed igorru. Dawk jiehdu gost ipacpcu. Hemm. Dik Kitty ila tghid kemm xtaqet tghid kelma ma Salvina. Issa gieha c-cans. Kieku ma kontx jien kienet tibqa bix-xewqa.’

‘Taf x’naf inghid Marija ma tantx tidher mugugha wisq, ghax kemm ilek hawn gew ma smajtekx tghid ghajma wahda.’

‘Dak li ghandi jien, ighaddili malajr. U int tabib qisek ghandek id-duwa tal-Madalena. Mhux ta b’xejn jigu ghandek in-nies. Ara taghtini xejn, ghax jien pirmli ma tantx niehu gost nibla. Dawk zommom ghal Zolla, forsi darb’ohra iggiba ttemtem. Jekk nerga ma norqodx dal-lejl incempillek, forsi taghtini xi haga fuq it-telefon. Qed niftakar, ahjar immur inhallsu ghax malajr jergghu jaqtawli l-linja. Sahha, sahha ghalik tabib.

 Min imissu. Iva, Salv, qum minn hemm, fittex ehilsu lit-tabib ghax dak ikollu x’jaghmel. Mhux bhalkom, tikom tpacpcu u taghtikom xejn aktar. Ma nafx kif taghmlu tahlu dal-hin kollu. Sahha, sahha ghalikom ilkoll.’